Những yếu tố làm ảnh hưởng đến cách âm xe hơi cần biết trước khi nâng cấp

Tiếng ồn trong khoang lái không chỉ gây khó chịu, ù tai, mệt mỏi mà còn làm giảm khả năng tập trung của người lái, đặc biệt khi di chuyển đường dài. Nhiều người chọn giải pháp dán cách âm, thay lốp… nhưng hiệu quả lại không như mong đợi vì chưa hiểu rõ yếu tố làm ảnh hưởng đến cách âm xe hơi ngay từ cấu trúc chiếc xe. Muốn xử lý đúng và tiết kiệm, cần bắt đầu từ việc “điểm mặt” toàn bộ nguồn ồn và những yếu tố quyết định khả năng cách âm của xe. Hãy theo dõi bài viết sau của AudioZone để tìm hiểu xem những yếu tố ảnh hưởng đến cách âm xe hơi nhé. 

Cấu trúc khung gầm, thân vỏ 

Khung gầm và thân vỏ là bộ xương của xe, đồng thời cũng là con đường chính để tiếng ồn và rung động truyền vào khoang lái.

Độ cứng vững khung gầm

• Khung gầm càng cứng, ít biến dạng thì càng hạn chế hiện tượng cộng hưởng và rung lan.
• Các dòng xe phổ thông thường dùng thép mỏng hơn, ít điểm gia cường nên tiếng ồn từ gầm, lốp, mặt đường dễ truyền lên thân xe.
• Ở xe cao cấp, khung gầm thường được thiết kế cứng hơn, có thêm vật liệu giảm chấn tại các nút liên kết.

Độ dày và kết cấu thân vỏ

• Thân vỏ mỏng, ít lớp sẽ giống như “màng loa”, dễ rung khi gặp sóng âm hoặc lực tác động từ bên ngoài.
• Thân vỏ có cấu trúc nhiều lớp (thép + vật liệu hấp thụ âm + lớp phủ nội thất) sẽ chặn và tiêu tán năng lượng âm thanh tốt hơn.
• Những dòng xe giá rẻ thường cắt giảm lớp tiêu âm trong thân vỏ để giảm chi phí, vì vậy tiếng ồn vào cabin nhiều hơn.

Có thể nói, khung gầm và thân vỏ là yếu tố làm ảnh hưởng đến cách âm xe hơi mang tính “gốc rễ”. Nếu nền tảng này không tốt, các giải pháp dán thêm cách âm chỉ mang tính hỗ trợ.

Động cơ, hệ truyền động 

Với xe xăng, xe dầu, động cơ và hệ truyền động luôn nằm trong nhóm nguồn ồn lớn nhất.

Kiểu động cơ và cách bố trí

• Động cơ diesel thường ồn hơn động cơ xăng do áp suất nén cao và quá trình cháy nhiều hơn.
• Cấu trúc động cơ càng nhiều xi-lanh, tỷ số nén cao, tăng áp… tiếng ồn càng lớn nếu thiếu cách âm khoang máy.
• Cách bố trí động cơ (dọc/ngang, gần vách cabin hay xa hơn) cũng quyết định tiếng ồn lọt vào khoang lái.

Hệ thống ống xả, hộp số, trục truyền

• Ống xả thiết kế kém, pô độ, bầu tiêu âm kém chất lượng sẽ làm tăng ồn ở dải tua trung và cao.
• Hộp số, vi sai, trục láp khi mòn, thiếu bôi trơn cũng tạo tiếng gào, tiếng rít khó chịu.

Ở xe điện, mô-tơ gần như im lặng nhưng không có nghĩa là không cần cách âm. Do thiếu tiếng động cơ che lấp, các tiếng ồn khác (lốp, gió, mặt đường) dễ lộ ra rõ hơn. Vì vậy, cấu trúc khoang máy, tấm âm vách lửa, vật liệu triệt rung vẫn rất quan trọng.

Lốp xe, mặt đường và hệ thống gầm

Nhắc đến yếu tố làm ảnh hưởng đến cách âm xe hơi, không thể bỏ qua “bộ ba”: lốp – gầm – mặt đường.

Thiết kế và trạng thái lốp

• Lốp gai lớn, lốp off-road, lốp hiệu năng cao thường ồn hơn lốp touring, lốp comfort.
• Thành lốp càng mỏng (mâm lớn, lốp mỏng) thì xóc và ồn càng tăng.
• Lốp mòn không đều, áp suất sai chuẩn sẽ làm tăng ma sát và tạo tiếng rào rào liên tục.

Mặt đường di chuyển

• Đường bê tông đá mi thô, đường xuống cấp tạo nhiều tạp âm hơn so với mặt asphalt mịn.
• Khi chạy cao tốc trên nền bê tông, tiếng lốp – mặt đường thường là nguồn ồn lớn nhất trong cabin.

Kết cấu gầm và hốc bánh

• Gầm không được phủ vật liệu giảm chấn, hốc bánh trống, thiếu tấm chắn sẽ khiến đá, nước, sỏi văng lên tạo tiếng “bôm bốp”.
• Ở nhiều xe phổ thông, hốc bánh chỉ là lớp nhựa mỏng, gần như không có vật liệu tiêu âm.

Đây là lý do khi nâng cấp chống ồn, các gara thường ưu tiên phủ gầm, dán hốc bánh, dán sàn để triệt bớt tiếng dội từ mặt đường.

Cửa xe, gioăng và kính 

Cửa và kính xe là khu vực người ngồi gần nhất, nên bất kỳ tiếng rít, tiếng gió, tiếng xe bên ngoài đều dễ lọt vào tai.

Hệ thống gioăng cửa

• Gioăng cao su lão hóa, nứt, co rút theo thời gian sẽ không còn kín, tạo khe hở cho gió rít vào ở tốc độ cao.
• Thiết kế chỉ một lớp gioăng ở xe phổ thông không thể kín bằng 2–3 lớp gioăng ở xe sang.
• Khi nâng cấp, nhiều chủ xe chọn lắp thêm gioăng chống ồn quanh 4 cửa, cốp sau, capo để bịt kín các khe hở.

Độ dày kính và loại kính

• Kính đơn, mỏng, không có lớp laminate sẽ khó chặn tiếng gió và tiếng xe ngoài.
• Kính 2 lớp (double-layer), kính cách âm, kính có film cách nhiệt loại tốt có thể giảm đáng kể tiếng ồn tần trung – cao.
• Vị trí kính lái, kính cửa trước là nơi nên ưu tiên nâng cấp nếu thường xuyên đi cao tốc.

Hệ thống treo, giảm xóc và chi tiết nội thất

Cách âm không chỉ là chặn tiếng, mà còn liên quan đến độ êm và rung.

Hệ thống treo – giảm xóc

• Giảm xóc cứng, lò xo ngắn giúp xe ôm cua tốt nhưng lại truyền nhiều dao động lên thân, khiến xe có cảm giác “gằn”.
• Giảm xóc mòn, rò dầu làm xe nảy liên tục, tạo tiếng “cục cục”, “lọc cọc” ở gầm.
• Với xe phục vụ gia đình, hệ treo thiên về êm ái sẽ hỗ trợ rất nhiều cho cảm giác yên tĩnh trong cabin.

Các chi tiết nội thất

• Taplo, tappi cửa, ghế, bệ tỳ tay, trần nỉ… nếu lắp ghép không chuẩn hoặc đã lão hóa sẽ kêu cọt kẹt, lạch cạch.
• Độ thêm phụ kiện (ốp gỗ, ốp nhựa, bậc lên xuống…) nhưng lắp ẩu cũng là nguyên nhân sinh tiếng.

Những tiếng kêu này có thể không lớn nhưng lại gây khó chịu, làm người lái luôn bị phân tán, đặc biệt trên đường xấu.

Tuổi thọ xe và chất lượng vật liệu cách âm bổ sung

Một chiếc xe mới và một chiếc xe 5–10 năm tuổi chắc chắn có mức ồn khác nhau, dù cùng một mẫu.

Sự xuống cấp theo thời gian

• Gioăng cửa chai cứng, khô.
• Lốp cũ, cao su chai, ít đàn hồi.
• Giảm xóc, bạc đạn, rotuyn mòn.
• Vật liệu tiêu âm trong cửa, trần, sàn bị nén, rách hoặc hút ẩm.

Tất cả cộng dồn lại khiến độ ồn tăng từng chút một theo năm tháng.

Vật liệu cách âm kém chất lượng

Không ít trường hợp chủ xe dán cách âm nhưng:

• Chọn vật liệu rẻ, không rõ nguồn gốc, tỏa mùi, dễ chảy nhựa khi nóng.
• Dán sai kỹ thuật, bịt kín lỗ thoát nước ở cửa, gây đọng nước, gỉ sét.
• Vật liệu quá nặng làm tăng trọng lượng xe, ảnh hưởng tiêu hao nhiên liệu.

Như vậy, yếu tố làm ảnh hưởng đến cách âm xe hơi không chỉ đến từ nhà sản xuất mà còn từ chính cách chủ xe nâng cấp, bảo dưỡng về sau.

Cách cải thiện hiệu quả khi hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng

Khi đã “bóc tách” được các yếu tố trên, chủ xe có thể chọn giải pháp đúng chỗ thay vì làm tràn lan:

• Xe ồn gầm, lốp: ưu tiên lốp low-noise, phủ gầm, dán hốc bánh, dán sàn.
• Xe ồn gió: kiểm tra – thay gioăng, dán thêm gioăng chống ồn, nâng cấp film/kính cách âm.
• Xe ồn động cơ: kiểm tra bảo dưỡng máy, ống xả; dán cách âm nắp capo, vách ngăn khoang máy.
• Xe có nhiều tiếng lọc cọc nội thất: siết lại các chi tiết, chêm nỉ, keo chống rung, kiểm tra hệ treo.

Làm đúng bệnh, đúng vị trí sẽ tiết kiệm chi phí, mang lại hiệu quả yên tĩnh rõ rệt thay vì tốn kém mà kết quả không cải thiện bao nhiêu.

Có thể thấy rằng yếu tố làm ảnh hưởng đến cách âm xe hơi không đến từ một nguồn duy nhất mà hình thành từ sự cộng hưởng của nhiều bộ phận như thân vỏ – khung gầm, động cơ – truyền động, lốp và mặt đường, hệ thống cửa – kính, gầm – hốc bánh, chi tiết nội thất cũng như mức độ bảo dưỡng và tuổi thọ xe. Khi hiểu rõ từng yếu tố tác động và nhận diện đúng vị trí tạo ra tiếng ồn, chủ xe có thể lựa chọn giải pháp xử lý phù hợp thay vì nâng cấp tràn lan, tránh lãng phí và mang lại hiệu quả yên tĩnh rõ rệt hơn. Việc tối ưu cách âm đúng hướng không chỉ nâng cao trải nghiệm lái mà còn giúp mỗi chuyến đi trở nên thoải mái, dễ chịu và an toàn hơn.